Een bruiloft, de geboorte van uw kind, een vakantie naar een ver land: het zijn allemaal momenten die u later nog eens wilt herbeleven. Een camcorder ofwel videocamera is de ultieme manier om deze gebeurtenissen vast te leggen. Een camcorder biedt meer mogelijkheden dan een digitale fotocamera: met een camcorder legt u bewegende beelden, geluid en de sfeer vast die u met een fotocamera niet kunt vastleggen. De meeste nieuwe digitale camcorders bieden ook de mogelijkheid om foto's te maken middels de snapshot- of picture freezefunctie. De laatste jaren worden vrijwel alleen nog maar digitale camcorders verkocht. Hierbij wordt het videobeeld digitaal op een digitaal medium zoals een flashgeheugenkaart, harde schijf of tape opgeslagen. De verouderde analoge versie werkt met videobanden, zoals VHS, VHS-C, SVHS-C, Hi 8 en 8 mm.

De onderstaande tekst gaat alleen in op digitale camcorders.

U wilt een camcorder kopen. Allereerst moet u een keuze maken: Wat gaat u met de camcorder doen? Bent u een gelegenheidsfilmer of neemt u de camcorder overal mee naartoe? Gaat u thuis de films bewerken, wilt u er muziek onder zetten en het aan een publiek laten zien of schiet u films voor thuisgebruik en voor uw eigen familie? Op basis van het antwoord kiest u voor een 'simpel' toestel of een geavanceerd apparaat, dat uiteraard duurder is in aanschaf.

Opslagmedium video
Er zijn verschillende opslagtypen. Elk type heeft zijn voor- en nadelen. Hieronder volgt een korte uitleg per opslag:

MiniDV gaat al een tijdje mee, maar heeft nog amper aan populariteit ingeboet. Bij MiniDV worden de beelden vastgelegd op een kleine tape. De tape is ongeveer 6 mm breed. Hoewel MiniDV wel wat overschaduwd wordt door de nieuwere varianten zoals de Harddisk camcorder, zijn er toch zeker nog voordelen aan de MiniDV.

MiniDV is goedkoop, overal verkrijgbaar en erg populair. Wat met name belangrijk is, is dat DV-compressie over het algemeen een betere beeld- en geluidskwaliteit levert dan de de opnametypes. Mede door deze goede beeldkwaliteit is het een goede keuze wanneer u later uw beelden wilt bewerken. Ook zijn de opnames makkelijk over te brengen naar de computer met behulp van USB of FireWire. Nadeel is dat als u een bepaald punt zoekt in uw opnamen, de tape wel voor- of achteruitgespoeld moet worden.

De DVD (diameter 8 cm): deze camcorders gebruiken DVD-R en DVD-RW als media. De DVD-R (Recordable) kunt u één keer gebruiken en afspelen in een normale dvd-speler. Op een DVD-RW (Rewriteable) kunt u meerdere keren opnemen en deze wordt ook door de normale dvd-spelers geaccepteerd. Het gebruik van dvd is zeer gebruiksvriendelijk. Het schijfje met opgenomen beelden kan zo thuis in uw dvd-speler worden afgespeeld. Hierdoor wordt het naderhand bewerken van beelden wel een stuk moeilijker. De beelden worden namelijk als kant-en-klare dvd-bestanden gebrand en moeten eerst worden omgezet om ze te kunnen bewerken. Hierbij vindt dan ook kwaliteitsverlies plaats. De standaard dvd-schijfjes zijn goed voor 30-minutenopnamen. De aanschafprijs is hoger dan de prijs van de MiniDV. Wel zijn ze licht en gemakkelijk te bewaren.

HD (Harddisk) : geen tapes of dvd's maar een ingebouwde harde schijf, ook wel harddisk camcorders genoemd. Erg populair en sterk in opkomst bij de massa. Voordeel is dat u hiermee gemakkelijk en snel de films op uw computer zet en deze kunt gaan bewerken. Wel is het zo dat wanneer uw harde schijf vol is, u deze eerst moet legen voordat u verder kunt filmen. U moet dan wel een computer bij de hand hebben voor het overzetten van de beelden. Of stukken wissen om weer ruimte te maken.

Geheugenkaarten: deze zijn klein van formaat. De beelden worden opgeslagen op een Compact Flash card, MMC, Smart Media kaart, SD card, xD-picture card, microdrive of memorystick (pro). Er zijn ook combinaties mogelijk tussen een van deze memory cards en/of een tape of dvd. De foto’s worden dan op de memory card opgeslagen (zie hieronder) en de film op de tape/dvd. De prijs van de geheugenkaarten is een stuk hoger dan die van een dvd-schijf of MiniDV-tape.

Beeldkwaliteit
De kwaliteit van de opgenomen beelden wordt bepaald door een aantal factoren als de sensor chip, de lens en de opnamemedia. Ook de compressie die plaatsvindt is van belang. Op de meeste camera’s kunt u instellen hoe sterk u de beelden wilt comprimeren. Door compressie nemen de beelden minder ruimte in beslag en kunt u langer filmen. Maar niet alleen de omvang wordt minder, ook de kwaliteit. Dus: hoe sterker de compressie, hoe langer u kunt filmen, maar de kwaliteit wordt bij elke stap minder.

CCD & CMOS
CCD staat voor Charged Coupled Device. De CCD-chip is een lichtgevoelige sensor. Via deze chip worden beelden vastgelegd. De beeldkwaliteit is afhankelijk van het aantal gebruikte pixels per sensor en ook van de omvang van de sensor. Hoe groter de CCD, hoe beter het beeld. Een normale camcorder bevat 1 CCD waar alle kleuren in verwerkt worden. Er zijn ook camcorders die voor de kleuren rood, groen en blauw een aparte CCD hebben. Dit levert doorgaans een erg goede beeldkwaliteit.

Een andere sensor die veel gebruikt wordt is de CMOS-sensor. CMOS staat voor Complementary Metal Oxide Semiconductor. Bij de meeste CMOS-sensoren zijn er een aantal transistors aanwezig per pixel die ervoor zorgen dat iedere pixel apart uitgelezen kan worden. Een CMOS-sensor geeft dus direct een digitaal signaal af. Hierdoor verbruikt de CMOS-sensor vaak minder energie dan de CCD-sensor.

In het verleden werd nog veelal de voorkeur gegeven aan de CCD-sensor omdat deze een betere kwaliteit gaf. De CMOS-sensor daarentegen was weer goedkoper in productie. Tegenwoordig zijn beide sensoren gelijkwaardig aan elkaar. CMOS is in kwaliteit sterk vooruit gegaan, terwijl bij de CCD de productiekosten verlaagd zijn. Er zijn veel producenten die tegenwoordig ook de CMOS-sensor in hun apparatuur verwerken.

HD-Camcorder
Met de komst van High Definition LCD-tv’s en plasmaschermen is de logische volgende stap de aanschaf van een HD-camcorder. En terecht: de kleuren zijn intenser, realistischer en overtuigend gereproduceerd. Ook het geluid is van zeer hoog niveau.

High Definition camcorders zijn er in verschillende formats. HDV staat voor High Definition Video en heeft als opnametype MiniDV. AVCHD is een format geintroduceerd door Sony and Panasonic en gebruikt MPEG4. Dit is een compressietechniek waarbij de HD-beelden op een harde schijf, dvd of geheugenkaart worden gezet. De HD-camcorders zijn zeker de camcorders van de toekomst. U kunt niet meer om HD heen.

Blu Ray
De strijd tussen HD-DVD en Blu Ray is eindelijk gestreden en in het voordeel van Blu Ray beslist. Blu Ray is de opvolger van de dvd en er zijn inmiddels al aardig wat Blu Ray-camcorders op de markt. Deze Full HD-camcorders (1920 bij 1080 pixels) leggen de beelden vast op Blu Ray dvd-schijfjes. Ook is er bij sommige modellen een harde schijf aanwezig waarop de beelden vastgelegd kunnen worden.

Lichtgevoeligheid
Een camcorder met een hoge lichtgevoeligheid is in veel situaties erg handig. ‘s Avonds een opname maken van een buurtfeest of binnen in een kerk filmen is dan geen probleem. Een camcorder met een hoge lichtgevoeligheid maakt nog steeds uitstekende opnames, ook als er weinig licht is. De lichtgevoeligheid van een sensor wordt uitgedrukt in lux. Hoe lager dit getal, hoe beter de camera presteert bij weinig licht. Een camcorder met een 2 lux-rating is gevoeliger en maakt dus betere opnames dan een camcorder met een 4 lux-rating.

Videomontage
Voor degene die hun geschoten beelden later willen bewerken is de MiniDV-camcorder op dit moment nog steeds de beste keuze. Een dvd- of harddisk-camcorder gebruikt MPEG2 als compressie. Wilt u dit gaan bewerken, dan moet het omgezet worden naar AVI en dat zal nooit zo goed worden als het formaat wat de MiniDV gebruikt, namelijk DV AVI.

Een nieuwe ontwikkeling is het gebruik van AVCHD. Dit staat voor Advanced Video Codec High Definition. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de MPEG4/H.264-codec. Dit houdt in dat beelden zwaar gecomprimeerd kunnen worden zonder al te veel kwaliteitsverlies. Deze codec wordt steeds vaker gebruikt bij DVD- en Harddisk-camcorders. Het nadeel is echter wel dat het bewerken van materiaal op de computer een zware klus is en dus is een snelle computer belangrijk. Waarschijnlijk zal het bewerken van AVCHD-materiaal wel makkelijker gaan worden de komende jaren. Hiermee zullen de AVCHD-camcorders ook snel aan populariteit winnen.

Bij aanschaf van een camcorder is vaak een simpel bewerkingsprogramma inbegrepen. Deze is vaak gelimiteerd in zijn mogelijkheden. Wanneer u serieus aan de slag wilt met bewerken zijn er programma’s zoals Pinnacle Studio, Adobe Premiere Elements of Power Director. De videobeelden zijn over te zetten naar de computer met behulp van een Firewire-kabel. Deze sluit u aan tussen uw camcorder en de computer.

Foto’s maken & opslaan
Met een digitale camcorder kunt u ook foto's maken, de zogenaamde Foto Mode of Still Picture. Mocht u al een digitale camera hebben, dan is deze functie misschien niet zo interessant. De gemaakte foto, eigenlijk een stilgezet videoframe, wordt apart opgeslagen op een losse memorycard of flash memory card. De gemaakte foto’s kunt u ook op de pc bewerken en laten afdrukken.

Zoomfunctie
Er zijn twee typen zoom: optische en digitale. De optische zoom werkt door middel van het mechanisch verstellen van lenzen in de camcorder zelf. Hierdoor blijft de kwaliteit van de foto hetzelfde terwijl bij digitale zoom een deel van het digitale beeld wordt 'opgeblazen'. Er gaat dan beeldkwaliteit verloren omdat er om meer beeldpunten wordt gevraagd dan er beschikbaar zijn. De camera moet dan de overige beeldpunten zelf berekenen, waardoor het beeld minder gedetailleerd wordt.

Beeldstabilisatie
Om het trillen tijdens het opnemen van het filmbeeld te corrigeren maakt de videocamera gebruik van beeldstabilisatie. Er zijn twee typen stabilisatie: digitaal en optisch. De duurdere camera's hebben een optische beeldstabilisatie waarbij de lens zelf het trillende of schokkende beeld corrigeert. De meeste consumentencamera's maken gebruik van digitale beeldstabilisatie, wat van iets mindere kwaliteit is maar hetzelfde doet. Sommige merken hebben hier zelf een naam voor verzonnen, zoals SteadyShot of SuperSteadyShot. Daar wordt digitale beeldstabilisatie mee bedoeld, tenzij het anders wordt aangegeven.

LCD-scherm
Een digitale videocamera maakt gebruik van een LCD-scherm. LCD staat voor Liquid Crystal Display en is een klein, energiezuinig schermpje dat is ingebouwd of dat uitklapbaar is. Hierop kunt u zien wat de videocamera ziet tijdens het filmen en kunt u de gemaakte beelden ook direct bekijken. De bediening en instelling van de videocamera verloopt veelal via een menu dat te zien is op dit schermpje.
U kunt filmen door te kijken via de zoeker of via het LCD-scherm. Vandaar dat u veel mensen om u heen ziet filmen met de camcorder op armlengte. Zij kijken via het scherm in plaats van via de zoeker. De meeste camcorders hebben een scherm wat 2,5 tot 3,5 inch groot is. Bij sommige camcorders kunt u meteen het beeld bewerken via een LCD-scherm met touchscreen. Bedenk wel dat dit enorm veel energie van de batterij verbruikt, net zoals het filmen via het LCD-scherm in plaats van via de zoeker.

Aansluitingen
Een camcorder heeft meerdere digitale of analoge in- en uitgangen om beelden binnen te halen of te verzenden naar een pc. U kunt de camcorder bijvoorbeeld ook aansluiten op de tv met Video uit.

Let bij de aanschaf van de camera op hoe de connectiviteit is met bijvoorbeeld de pc, tv, een externe microfooningang heeft of een koptelefooningang. Om de gemaakte films naar de pc of Mac te halen maakt u gebruik van een USB- of FireWire-aansluiting. Met kabels sluit u beide apparaten op elkaar aan, waarna met hoge snelheid de beelden naar de pc worden gehaald. Soms wordt dit ook met DV, IEEE1394 of iLink aangeduid. Als de films naar uw pc of Mac zijn gehaald kunt u de beelden bewerken, verzenden of op cd of dvd opslaan. Digitale videobeelden die met behulp van USB of FireWire worden overgezet naar een pc lijden geen kwaliteitsverlies. Via een analoge uitgang komt enig kwaliteitsverlies voor of verstoring van het beeld (ruis).

Niet alle videocamera's zijn geschikt om op een Mac aan te sluiten. Ook vergeet een fabrikant vaak te vermelden voor welke versie Windows de software geschikt is. Als wij deze informatie niet (kunnen) geven, kunt u altijd nog bij het merk zelf kijken of het terugvinden in de gebruiksaanwijzing. Een extra optie bij sommige videocamera's is USB-streaming. Met deze functie kunt u live video, foto's of clips opnemen en meteen via het Internet doorgeven via de USB-connectie tussen videocamera en pc. Dit is een leuke optie als u bijvoorbeeld aan de andere kant van de wereld woont en wel iemand 'live' bij een gebeurtenis wilt laten zijn. Uw videocamera fungeert dan als een soort live webcam.

Gewicht
De huidige camcorders worden steeds lichter in gewicht, maar wilt u altijd de camcorder bij zich hebben, dan moet u toch wel op het gewicht letten. Denk daarbij aan het totaal gewicht, dus inclusief de batterij en een eventuele extra memorystick om foto's te maken. Mocht de videocamera niet over een ingebouwde videolamp beschikken en u maakt wel veel opnamen in het donker, dan is het wellicht aan te bevelen om een videocamera met ingebouwde lamp te nemen.

Bekende merken van camcorders: Sony (Handycam), JVC, Canon, Panasonic en Samsung.

Verdere uitleg van de gebruikte technische gegevens over digitale videocamera’s vindt u hier.